4-fevral — Saratonga qarshi kurash kuni

2026-yil 4-fevral kuni Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot institutida 4-fevral — Saratonga qarshi kurash kuni munosabati bilan targ‘ibot-profilaktik yo‘nalishdagi tadbir tashkil etildi. Mazkur uchrashuv Davolash ishi fakulteti dekani tashabbusi bilan Davolash ishi fakulteti talabalari ishtirokida o‘tkazilib, unda onkologik kasalliklarning erta aniqlanishi, profilaktikasi, risk omillari va aholining onkologik savodxonligini oshirish masalalari muhokama qilindi.

Tadbir avvalida saraton kasalliklari bugungi kunda nafaqat klinik tibbiyot, balki jamoat salomatligi nuqtayi nazaridan ham dolzarb muammo ekani qayd etildi. Saraton ko‘plab omillar — irsiy moyillik, atrof-muhit ta’siri, turmush tarzi, kasbiy zararli omillar hamda ayrim infeksiyalar bilan bog‘liq murakkab kasalliklar guruhidir. Shu bois saratonga qarshi kurash faqat davolash bosqichi bilan cheklanmay, “profilaktika — skrining — erta diagnostika — kompleks davolash — reabilitatsiya” zanjiri asosida olib borilishi zarurligi ta’kidlandi.

Uchrashuvda quyidagi ilmiy-amaliy jihatlar alohida yoritildi:

Birlamchi profilaktika: tamaki mahsulotlari va passiv chekishning zarari, noto‘g‘ri ovqatlanish, kamharakat turmush tarzi, ortiqcha vazn, spirtli ichimliklar, ultrabinafsha nurlanish, ayrim kimyoviy moddalarga (kasbiy va maishiy) uzoq muddat ta’sirlanish kabi omillar saraton xavfini oshirishi mumkinligi tushuntirildi. Sog‘lom ovqatlanish, jismoniy faollik, vazn nazorati va zararli odatlardan tiyilishning profilaktik ahamiyati muhokama qilindi.

Ikkilamchi profilaktika va erta aniqlash: saraton kasalliklarida erta tashxis qo‘yish davolash natijalarini yaxshilashi, asoratlar xavfini kamaytirishi va hayot sifatini oshirishda muhim ekani ta’kidlandi. Talabalarga skrining dasturlari (aholi guruhlari bo‘yicha tekshiruvlar), klinik hushyorlik, shikoyat va simptomlarni to‘g‘ri tahlil qilish, shifokorga o‘z vaqtida murojaat qilishning ahamiyati haqida ma’lumot berildi.

Infeksiyalar bilan bog‘liq saratonlar: ayrim viruslar va infeksiyalar (masalan, gepatit viruslari yoki HPV kabi) saraton rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligi, bunday holatlarda emlash va profilaktik nazoratning o‘rni haqida ilmiy asoslangan tushunchalar berildi.

Dalillarga asoslangan tibbiyot (EBM) yondashuvi: onkologiyada klinik qarorlar skrining, diagnostika va davolash protokollari, xalqaro va milliy klinik tavsiyalar hamda dalillarga asoslangan tahlillar bilan uyg‘un bo‘lishi zarurligi qayd etildi. Talabalarga kelajakdagi amaliyotda bemorlar bilan muloqotda to‘g‘ri axborot berish, asossiz “davo” va noto‘g‘ri tavsiyalarni rad etish bo‘yicha mas’uliyat yoritildi.

​Tadbir davomida talabalar tomonidan qiziqtirgan savollar berildi, onkologik kasalliklar bo‘yicha erta belgilar, risk omillarini kamaytirish yo‘llari, profilaktik ko‘riklarning ahamiyati hamda sog‘lom turmush tarzi tamoyillariga rioya qilish bo‘yicha fikr almashildi. Yakunda fakultet dekani saraton kasalliklariga qarshi kurashda tibbiyot xodimlarining roli, ayniqsa birlamchi bo‘g‘in shifokorlarining klinik hushyorligi va profilaktik targ‘ibot ishlaridagi mas’uliyati muhimligini ta’kidlab, talabalarga o‘qish jarayonida onkologik bilimlarni chuqur o‘zlashtirish, aholiga ilmiy asoslangan tavsiyalarni yetkazish va skrining madaniyatini targ‘ib etishda faol bo‘lishga chaqirdi.

Mazkur tadbir institutimizda jamoat salomatligi yo‘nalishidagi profilaktik ishlarni kuchaytirish, bo‘lajak shifokorlarning onkologik savodxonligini oshirish hamda aholi orasida erta aniqlash va sog‘lom turmush tarzi bo‘yicha tushunchalarni kengaytirishga xizmat qiladi.